Methotrexat-Ebewe

1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 10 mg metotreksatu. 1 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji zawiera 100 mg metotreksatu.

  1. Działanie
  2. Dawkowanie
  3. Wskazania
  4. Przeciwwskazania
  5. Środki ostrożności
  6. Niepożądane działanie
  7. Ciąża i laktacja
  8. Uwagi
  9. Interakcje
Nazwa Zawartość opakowania Substancja czynna Cena 100% Ost. modyfikacja
Methotrexat-Ebewe 1 fiolka 50 ml, konc. do sporz. roztw. do inf. 50,14zł 2017-10-31

Działanie

Cytostatyk z grupy antymetabolitów, antagonista kwasu foliowego, inhibitor reduktazy dihydrofolianowej - enzymu katalizującego przejście dihydrofolianu w biologicznie czynny kwas tetrahydrofoliowy. Wynikiem inhibicji enzymu jest zaburzenie syntezy kwasów nukleinowych prowadzące do śmierci komórek, zwłaszcza szybko rosnących (komórki nowotworowe, szpiku, płodowe, błony śluzowej jamy ustnej, jelita cienkiego, pęcherza moczowego). Jeśli istnieją różnice w dynamice wzrostu komórki nowotworowej i komórek prawidłowych leczenie metotreksatem może prowadzić do zniszczenia komórek nowotworowych bez nieodwracalnego uszkodzenia komórek prawidłowych. W łuszczycy działanie leku opiera się na większej niż u osób zdrowych szybkości wzrostu nabłonka skóry. Po podaniu parenteralnym lek wchłania się zwykle całkowicie. Maksymalne stężenie po podaniu domięśniowym osiągane jest po 30 - 60 minutach. W surowicy metotreksat związany jest z białkami w 50%. Lek podany parenteralnie nie przenika w ilościach terapeutycznych przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy. Duże stężenia leku w płynie mózgowo-rdzeniowym można uzyskać po podaniu dokanałowym. Okres półtrwania metotreksatu w końcowej fazie eliminacji wynosi od 3 do 10 godzin u pacjentów leczonych z powodu łuszczycy lub otrzymujących niskodawkową terapię przeciwnowotworową (mniej niż 30 mg/m2 pc.). U pacjentów otrzymujących duże dawki metotreksatu okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi od 8 do 15 godzin. Główną drogą eliminacji jest wydalanie przez nerki, a proces ten jest zależny od dawkowania i drogi podania. Po podaniu dożylnym 80% do 90% podanej dawki jest wydalane w ciągu 24 godzin w stanie niezmienionym. Zachodzi także ograniczone wydalanie z żółcią, sięgające nie więcej niż 10% podanej dawki.

Dawkowanie

Zależnie od rozpoznania klinicznego i schematu chemioterapii lek może być podawany domięśniowo, dożylnie (bolus lub wlew), dokanałowo i dotętniczo. Dawkowanie oparte jest na masie ciała lub powierzchni ciała pacjenta, z wyjątkiem podania dokanałowego, gdzie maksymalna zalecana dawka wynosi 15 mg, a zalecane maksymalne stężenie 5 mg/ml. Duże dawki (większe niż 100 mg) podawane są zwykle we wlewie dożylnym przez okres nie dłuższy niż 24 godziny. Schematy dawkowania ochronnego folinianu wapnia zależą od podanej dawki metotreksatu. Zwykle stosuje się do 150 mg w dawkach podzielonych, w ciągu 12-24 godzin, we wstrzyknięciu domięśniowym, w dożylnym wstrzyknięciu , albo we wlewie dożylnym lub doustnie i następnie 12-25 mg domięśniowo, dożylnie lub 15 mg doustnie, co 6 godzin przez następne 48 godzin. Leczenie osłonowe rozpoczyna się z opóźnieniem 8 do 24 godzin od rozpoczęcia wlewu z metotreksatem. Jeśli zastosowano mniejsze dawki metotreksatu (mniej niż 100 mg), wystarczy podać doustnie 15 mg folinianu wapnia co 6 godzin przez 48 do 72 godzin. W terapii łuszczycy zalecana dawka początkowa wynosi 2,5 mg 3 razy w tygodniu, z zachowaniem co najmniej 12 godzinnych przerw lub 7,5 mg raz w tygodniu. Efekt terapeutyczny osiągany jest zwykle w ciągu 4-6 tygodni lub dłużej, a stan pacjenta poprawia się w ciągu następnych 8-10 tygodni lub dłużej. Jeśli po 6 tygodniach nie zostanie uzyskany efekt terapeutyczny, a jednocześnie nie obserwuje się działania toksycznego, dawkę można stopniowo zwiększać o 2,5 mg/tydzień. Zwykle optymalna dawka tygodniowa wynosi 10-25 mg. W celu wykrycia jakichkolwiek objawów idiosynkrazji, tydzień przed rozpoczęciem leczenia można podać jedną dawkę, tzw. początkową dawkę testową. W trakcie terapii metotreksatem jednocześnie należy podawać kwas foliowy (1-2 mg na dobę) lub folinowy (2,5-5 mg raz na tydzień, 8-12 godzin po podaniu metotreksatu), aby zmniejszyć ryzyko długotrwałych działań toksycznych metotreksatu.

Wskazania

Nowotwory złośliwe: ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) włącznie z białaczką oponową, nieziarniczy chłoniak złośliwy, rak piersi, rak jądra, rak jajnika, nowotwory głowy i szyi, drobnokomórkowy raka płuca, nabłoniak kosmówkowy złośliwy, mięsaki kości. Oporna na leczenie łuszczyca.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na metotreksat lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Ciąża i okres karmienia piersią. Ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby włącznie ze zwłóknieniem, marskością i zapaleniem wątroby. Zaburzenia czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość). Ciężkie ostre lub przewlekłe zakażenia, takie jak: gruźlica i zakażenie wirusem HIV. Nadużywanie alkoholu. Owrzodzenie jamy ustnej i rozpoznana czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy.

Środki ostrożności

Lek może być podawany jedynie pod nadzorem lekarza specjalisty doświadczonego w prowadzeniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Lek należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z obniżonymi wartościami parametrów hematologicznych, zwłaszcza gdy wcześniej poddani zostali radioterapii lub otrzymywali inne cytostatyki, u chorych z zaburzeniami czynności nerek, wrzodem trawiennym, wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy, wrzodziejącym zapaleniem jamy ustnej, biegunką, w złym stanie ogólnym oraz u dzieci i osób w podeszłym wieku. U pacjentów z wysiękiem płucnym lub wodobrzuszem, w razie potrzeby należy przed leczeniem zastosować drenaż lub leczenie należy przerwać. Objawy toksyczności ze strony układu pokarmowego, manifestujące się początkowo zapaleniem jamy ustnej, stanowią wskazanie do przerwania leczenia. W razie kontynuacji leczenia, może wystąpić krwotoczne zapalenie jelit i śmierć z powodu ich perforacji. Podczas leczenia pacjenci wymagają częstych kontroli parametrów morfologicznych krwi, nerek i wątroby, analizy moczu, a w przypadku stosowania dużych dawek metotreksatu oznaczania stężenia metotreksatu we krwi. Każde znaczące zmniejszenie liczby leukocytów lub płytek krwi jest wskazaniem do natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia wspomagającego. Aby zapobiec wytrącaniu się metotreksatu lub jego metabolitów w kanalikach nerkowych zaleca się profilaktycznie podawanie znacznych ilości płynów oraz alkalizację moczu do pH 6,5 - 7,0, co można uzyskać podając pacjentowi doustnie lub dożylnie dwuwęglan sodu (5 tabletek po 625 mg co 3 godziny) lub acetazolamid (doustnie 500 mg cztery razy na dobę). Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy toksyczność wobec wątroby, które nie zawsze korelują z wynikami badań czynnościowych wątroby. Każdorazowe stwierdzenie zaburzeń czynności wątroby lub nieprawidłowy wynik biopsji wątroby stanowi wskazanie do przerwania leczenia lub przeciwwskazanie do jego rozpoczęcia. Ponowne podanie leku może nastąpić po dwóch tygodniach od momentu normalizacji wyników badań oceniających pracę wątroby. Preparat przed podaniem dokanałowym należy rozcieńczyć. Zalecane maksymalne stężenie wynosi 5 mg/ml.

Niepożądane działanie

Bardzo często: obniżona odporność na zakażenia, zapalenie gardła, leukopenia, zawroty głowy, ból głowy, po zastosowaniu większych dawek - afazja, niedowład lub niedowład połowiczny i drgawki; ból brzucha, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, nudności, zapalenie błony śluzowej (najczęściej jamy ustnej, ale także dziąseł, a nawet jelit, owrzodzenie jelit i krwawienie), niewydolność nerek, krwiomocz, neuropatia, zapalenie pochwy, zwiększenie aktywności aminotransferaz. Często: gorączka, zahamowanie czynności szpiku kostnego najczęściej objawiające się leukopenią, małopłytkowością lub niedokrwistością, jadłowstręt, senność, nieostre widzenie, zapalenie naczyń, krwawienia w różnych okolicach ciała, przewlekłe śródmiąższowe zapalenie płuc (często związane ze zwiększeniem liczby granulocytów we krwi) mogące prowadzić do zgonu, ostry obrzęk płuc, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej, biegunka, znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, ostry zanik wątroby, stłuszczenie, nadwrażliwość na światło, zmiany pigmentacji, krwotok skórny, wybroczyny, teleangiektazje, trądzik, bóle stawów, mocznica, zapalenie pęcherza moczowego, dreszcze, niewyjaśnione uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, martwica w miejscu podania. Niezbyt często: półpasiec, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii, inne zakażenia o różnej lokalizacji lub posocznica, małopłytkowość, pancytopenia, agranulocytoza, hipogammaglobulinemia, depresja, splątanie, zmiany nastroju, przemijające zaburzenia funkcji poznawczych niewielkiego stopnia oraz zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego po podaniu małych dawek metotreksatu, podrażnienie oczu, wysięk osierdziowy, krwawienia z nosa, zwłóknienie płuc, zapalenie płuc, zapalenie pęcherzyków płucnych, astma oskrzelowa, wysięk opłucnowy, świąd, pokrzywka, utrata włosów, utrata libido, impotencja, owrzodzenia pochwy. Bardzo rzadko: reakcje anafilaktyczne, zwiększenie liczby guzków dnowych, po dużych dawkach - zespół bólu opłucnej i zgrubienia opłucnej; zespół złego wchłaniania, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, czyraczność, zespół Stevensa-Johnsona i martwica rozpływna naskórka, nasilenie zmian łuszczycowych przy jednoczesnej ekspozycji na światło ultrafioletowe, owrzodzenie skóry u chorych na łuszczycę, tzw. reakcja przypomnienia opisywana w przypadku skóry uszkodzonej napromienianiem jak i promieniami słonecznymi. Ponadto: działanie rakotwórcze, mutagenne; zaburzenia płodności; osteoporoza; nieprawidłowa morfologia krwinek czerwonych (megaloblastyczna); cukrzyca, inne zaburzenia metaboliczne i nagła śmierć. Po podawaniu dokanałowym leku mogą wystąpić nst. działania niepożądane: ciężkie - chemiczne zapalenie pajęczynówki objawiające się bólem głowy, pleców, ramion, sztywnością karku i gorączką, podostre- niedowład (zwykle przemijający), porażenie dolnych kończyn, porażenie nerwów, zaburzenia móżdżkowe, przewlekłe - leukodystrofia manifestująca się podrażnieniem, splątaniem, bezwładem, spastycznością i czasami drgawkami, otępieniem, sennością, śpiączką oraz rzadko śmiercią. Równoczesne napromienianie czaszki i dokanałowe stosowanie metotreksatu powoduje zwiększenie częstości leukodystrofii.

Ciąża i laktacja

Stosowanie metotreksatu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży. Jeżeli jednak metotreksat jest stosowany w ciąży z powodu choroby nowotworowej lub jeżeli pacjentka zajdzie w ciążę w czasie leczenia, konieczna jest ocena korzyści względem ryzyka zagrożenia dla rozwoju płodu. Metotreksat działa toksycznie na zarodek i powoduje wady płodu oraz może spowodować poronienie. Ponadto może powodować obniżenie płodności, zmniejszenie liczby plemników w nasieniu, zaburzenia miesiączkowania, brak miesiączki; działanie to przemija po przerwaniu terapii. Podczas leczenia metotreksatem chociaż jednego z partnerów płciowych oraz co najmniej przez 3 mies. po zakończeniu terapii należy stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży. W czasie terapii metotreksatem karmienie piersią jest przeciwwskazane.

Uwagi

Lek może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Interakcje

Metotreksat wykazuje działanie immunosupresyjne i dlatego należy spodziewać się braku lub osłabienia odpowiedzi na szczepienia prowadzone w trakcie terapii. Ponadto stosowanie żywych szczepionek u chorych otrzymujących metotreksat może powodować wystąpienie ciężkich odczynów poszczepiennych. Salicylany, sulfonamidy, leki moczopędne, doustne leki przeciwcukrzycowe, pochodne difenylohydantoiny, penicylina, tetracykliny, chloramfenikol, kwas para-aminobenzoesowy, cyklofosfamid, doksorubicyna, barbiturany, doustne środki antykoncepcyjne mogą zwiększać toksyczność metotreksatu poprzez wypieranie go z wiązań z białkami. Metotreksat jest czynnie wydalany przez nerki. Konkurencja z innymi lekami wydalanymi przy udziale tego samego mechanizmu co metotreksat, może powodować zwiększenie stężenia tego leku w surowicy. Alkaloidy Vinca mogą zwiększać wewnątrzkomórkowe stężenie metotreksatu i poliglutaminianów metotreksatu. Należy unikać równoczesnego stosowania z metotreksatem leków wykazujących działanie nefrotoksyczne i hepatotoksyczne (z alkoholem włącznie). Preparaty wielowitaminowe lub doustne preparaty żelaza zawierające kwas foliowy mogą zmieniać skuteczność leczenia metotreksatem. Probenecyd i związki będące słabymi kwasami mogą zmniejszać wydalanie metotreksatu, co może powodować zwiększenie ekspozycji na lek. Podczas równoczesnego podawania probenecydu należy zmniejszyć dawkę metotreksatu. Równoczesne stosowanie etretinatu może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu we krwi i ciężkiego zapalenia wątroby. Leki z grupy NLPZ mogą pogorszyć wydalanie nerkowe preparatu i nasilić jego toksyczność. Działanie metotreksatu osłabia kwas foliowy i steroidy. Spożywany alkohol, fenytoina, środki uspokajające, doustne leki antykoncepcyjne i penicyliny mogą zmniejszyć klirens nerkowy metotreksatu. Może to powodować wzrost stężenia leku w surowicy i nasilać toksyczność wobec układu krwiotwórczego oraz pokarmowego. Jednoczesne podawanie leków, które mogą powodować niedobór kwasu foliowego (np. sulfonamidów, trymetoprimu i sulfametoksazolu), może zwiększyć toksyczność metotreksatu. Zaleca się ostrożność podczas stosowania metotreksatu u pacjentów ze współistniejącym niedoborem kwasu foliowego. Natomiast jednoczesne stosowaniem z metotreksatem kwasu folinowego może zmniejszyć skuteczność leczenia. Równoczesne podawanie innych antagonistów kwasu foliowego, takich jak trymetoprim i sulfametoksazol rzadko powodowało wystąpienie ostrej pancytopenii.

Preparat zawiera substancję Methotrexate.

Lek refundowany: NIE

Lista leków zawierających te same substancje czynne

1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 10 mg metotreksatu. 1 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji zawiera 100 mg metotreksatu.

1 ml roztworu zawiera 20 mg metotreksatu (w postaci soli dwusodowej).

1 tabl. zawiera 2,5 mg, 7,5 mg lub 10 mg metotreksatu (w postaci metotreksatu disodowego). Preparat zawiera laktozę.

1 ml roztworu zawiera 50 mg metotreksatu (w postaci metotreksatu disodowego). Preparat zawiera sód.

1 ml roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce zawiera 50 mg metotreksatu (w postaci soli disodowej).

1 amp.-strzyk. 0,3 ml (0,4 ml; 0,38 ml; 0,5 ml; 0,63 ml; 0,75 ml) zawiera 7,5 mg (10 mg, 15 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg) metotreksatu.

1 tabl. zawiera 2,5 mg lub 10 mg metotreksatu. Preparat zawiera laktozę.

1 tabl. zawiera 2,5 mg, 5 mg lub 10 mg metotreksatu.

Najczęściej wyszukiwane

1 amp.-strzyk. z proszkiem do sporządzania roztworu do wstrzykiwań zawiera 7,5 mg, 22,5 mg lub 45 mg octanu leuproreliny.

1 tabl. powl. zawiera 1 mg anastrozolu. Preparat zawiera laktozę.

1 implant podskórny zawiera 10,8 mg gosereliny (w postaci octanu).

1 fiolka lub amp.-strzyk. 0,5 ml zawiera 45 mg ustekinumabu; 1 fiolka 1 ml zawiera 90 mg ustekinumabu.

1 fiolka zawiera 10 000 j.m. kryzantaspazy (asparaginaza pochodząca z Erwinia chrysanthemi, L-asparginaza Erwinia).

1 ml koncentratu zawiera 20 mg ofatumumabu. 1 fiolka (50 ml) zawiera 1000 mg ofatumumabu. Preparat zawiera 116 mg sodu w dawce w dawce 1000 mg.

1 tabl. zawiera 50 mg azatiopryny. Preparat zawiera laktozę.

1 fiolka (5 ml) zawiera 100 mg panitumumabu; 1 fiolka (20 ml) zawiera 400 mg panitumumabu. Lek zawiera sód (0,15 mmol/ 3,45 mg w 1 ml).

1 amp. (1 ml) zawiera 3 000 000 j.m. naturalnego leukocytarnego interferonu alfa.

Informacje o lekach dostarcza:
Pharmindex
Najpopularniejsze artykuły
Mięsak (guz) Ewinga – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania Mięsak (guz) Ewinga – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Mięsak (guz) Ewinga to złośliwy nowotwór kości, który najczęściej dotyka dzieci. Pierwsze objawy mięsaka Ewinga to bóle kości, które niekiedy wiązane są ...

więcej

Guz przysadki mózgowej: przyczyny, objawy, leczenie Guz przysadki mózgowej: przyczyny, objawy, leczenie

Guz przysadki mózgowej to jeden z najbardziej zróżnicowanych guzów mózgu. Jego istotą jest nieprawidłowy rozrost komórek przysadki - nadrzędnego gruczołu w układzie ...

więcej

Masaż prostaty - na czym polega masaż gruczołu krokowego? Masaż prostaty - na czym polega masaż gruczołu krokowego?

Masaż prostaty (stercza) znany jest jako jedna z technik seksualnych. Mało kto wie, że masaż gruczołu krokowego ma także zastosowanie w medycynie, ...

więcej

Zespół POEMS - objawy, leczenie, przyczyny Zespół POEMS - objawy, leczenie, przyczyny

Zespół POEMS, inaczej zespół Crow-Fukase lub zespół Takatsuki, to bardzo rzadki zespół objawów, który towarzyszy chorobie nowotworowej układu krwiotwórczego, jaką jest osteosklerotyczna ...

więcej

Zespół rakowiaka - objawy, leczenie, rokowania Zespół rakowiaka - objawy, leczenie, rokowania

Zespół rakowiaka to zespół objawów, które pojawiają się u chorych na rakowiaka - rodzaj nowotworu rozwijającego się w różnych częściach przewodu pokarmowego ...

więcej

Zdrowa społeczność

Właściciel portalu Poradnikzdrowie.pl nie jest właścicielem Bazy Leków. Dostawca bazy leków oświadcza i informuje, że dokłada wszelkich starań, aby wszystkie opisy leków były zgodne z obowiązującym stanem wiedzy, a także oświadcza jednocześnie, że podstawowe znaczenie prawne ma zawsze ulotka dołączona do konkretnego leku, zatwierdzona przez Ministerstwo Zdrowia.